شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

تالاب‌ها، گنجینه طبیعت

تالاب‌ها، گنجینه طبیعت
تالاب‌ها یکی از بی‌نظیرترین اکوسیستم‌های طبیعت به شمار می‌آیند که نسبت به دیگر اکوسیستم‌ها از اهمیت بیشتری برخوردارند و چه بسا که بیشترین صدمات وارد شده به اکوسیستم‌های طبیعی را نیز تالاب‌ها متحمل شده‌اند. وجود این باور غلط که منابع طبیعی بی‌پایان هستند و طبیعت سخاوتمندانه خود را در اختیار انسان قرار داده است تا نهایت استفاده را از آن ببرند، روند تخریب بی‌رحمانه را سبب شد. تالاب‌ها نیز که از مظلوم‌ترین اکوسیستم‌ها بودند بیشترین خسارات را متحمل شدند و دست درازی بشر برای خشکاندن آن به جهت ایجاد زمین کشاورزی و بهره‌گیری از مواد معدنی موجود در آنها صدمه‌ای غیرقابل جبران بر پیکره این مناطق وارد کرده است.

طبق کنوانسیون رامسر، تالاب به مناطقی نظیر زمین‌های مرطوب و آبگیر، زمین‌های آبدار، باتلاقی، برکه‌های مصنوعی یا طبیعی، موقتی یا دائمی با آب جاری یا ساکن، با طعم شیرین، شور یا لب‌شور، مناطق دریایی با عمق کمتر از 6 متر گفته می‌شود.  تالاب‌ها حدود 6% سطح کره زمین را احاطه کرده‌اند و مساحت آنها در کل بالغ بر 885 میلیون هکتار است. کشور ایران دارای 250 تالاب با مساحت تقریبی 5/2 میلیون هکتار است که 25% آن‌ها جزء مناطق حفاظت شده محسوب می‌شوند. از بین تالاب‌های موجود 20 تالاب به عنوان تالاب‌های مهم و بین‌المللی در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده که مساحت آنها حدود 3/1 میلیون هکتار است. 
در طبقه‌بندی این 20 تالاب، 5 تالاب به عنوان پناهگاه حیات‌وحش، 5 تالاب منطقه حفاظت شده، 2 تالاب پارک ملی، یک تالاب منطقه شکار ممنوع و 7 تالاب جزء مناطق آزاد آورده شده است.

اهمیت تالاب‌ها

اگرچه تالاب‌ها وسعت چندانی ندارند اما به علت داشتن ویژگی‌های منحصر به فرد بوم شناختی، خاک، آب و هوا و نیز از جهات اقتصادی، اجتماعی، بیولوژیکی، زیبایی‌شناسی، علمی، تفرجگاهی دارای ارزش بسیار هستند.
تالاب‌ها بهترین زیستگاه جهت زندگی و تأمین غذای پرندگان، ماهی‌ها و آبزیانی هستند که حیات آنها وابسته به وجود چنین مناطقی است. هر صدمه‌ای که به تالاب وارد می‌شود به طور مستقیم بر حیات‌وحش این اکوسیستم تأثیر می‌گذارد و سبب نابودی آن می‌شود و با از میان رفتن این موجودات چرخه اکولوژیکی دچار مشکل می‌شود.
همچنین می‌توان چنین خسارتی را به اقتصاد کشور مرتبط ساخت چرا که تالاب‌ها از بهترین و دیدنی‌ترین تفرجگاه‌ها به حساب می‌آیند و از تنوع پرندگان، گیاهان و آبزیان ویژه‌ای برخوردار هستند.
طبق بررسی‌های انجام شده بیشترین گونه پرندگان در حال انقراض متعلق به این اکوسیستم است که علاقمندان خاص خود را دارند.تالاب‌ها در برابر شن‌های روان همچون سدی عمل می‌کنند که باعث جلوگیری از پیشرفت مناطق کویری می‌شوند. و نیز این مناطق آخرین جایگاه ریزش سیلاب‌ها، رودخانه‌ها و نهرها هستند.
بنابراین غنی‌ترین موادآلی و کانی را در خود جای می‌دهند. از دیگر ارزش‌های تالاب می‌توان به پوشش گیاهی غنی، تأمین سفره‌های آب زیرزمینی، دارای ارزش زیبایی‌شناسی، زیستگاه پرندگان آبزی و مهاجر، پناهگاه حیات‌وحش و تصفیه آب و کاهش آلودگی محیط‌زیست،‌اشاره کرد.

عوامل تخریب تالاب‌ها

مهم‌ترین عامل تخریب این اکوسیستم زیبا عوامل انسانی است زیرا این انسان‌ها هستند که گاهی برای حفاظت از این اکوسیستم به علت عدم آشنایی اصولی جهت حفظ و حراست آن دست به اقداماتی می‌زند که بیشتر سبب تخریب و ضربه‌زدن به این مناطق می‌شود و باید دانست که هرگونه عملیاتی که برای حفاظت از تالاب‌ صورت می‌گیرد باید با شناخت کامل از این اکوسیستم صورت گیرد. یکی دیگر از عوامل تخریب تبدیل شدن مناطق تالابی برای زمین کشاورزی است.
زهکشی و تبدیل آن جهت زراعت اگرچه در کوتاه مدت خیلی هم مفید به نظر می‌رسد ولی اثرات تخریب آن را باید در درازمدت دید.
آلودگی‌های صنعتی، کشاورزی و فاضلاب‌های شهری چون در مسیر جریان خود به تالاب‌ها ختم می‌شوند با آلوده شدن آن سبب نابودی حیات‌وحش و تنوع‌زیستی در این اکوسیستم می‌شود.
صید و شکار نیز از دیگر علت‌های تخریب و نابودی تالاب‌هاست. زیرا با از بین رفتن پرندگان و حیات‌وحش تالاب‌ها صدمه جبران‌ناپذیری را بر پیکره این زیستگاه وارد می‌کند. استخراج نمک و موادمعدنی و پرورش آبزیان در این ناحیه، استفاده بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی نواحی مجاور تالاب‌ها، سد و کنترل آب رودخانه‌ها و غیره از عمده عوامل تخریب این اکوسیستم‌ها هستند.
منبع: روزنامه اطلاعات

 

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.