شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

بکر و باشکوه همچون «باشگل»

بکر و باشکوه همچون «باشگل»
قزوین به عنوان یکی از مراکز طبیعت گردی کشور، از قابلیت های بسیار زیادی در حوزه صنعت گردشگری برخوردار است. ساختار محیط زیست طبیعی استان قزوین متأثر از عوامل بی شماری مانند وضع خاص زمین شناختی و خاک شناختی و اقلیمی است. استان قزوین در دامنه جنوبی رشته کوه البرز واقع شده و تمامی قسمت های شمالی، غربی و جنوبی آن کوهستانی است و جغرافیای آن را سه فضای متمایز کوهستانی، کوهپایه ای و دشتی تشکیل می دهد. سیستم های غربی و مدیترانه ای به عنوان مهم ترین سیستم های هوایی مؤثر در استان و مهم ترین عامل بارندگی منطقه است.
تنوع آب و هوایی، شرایط بسیار متنوعی را در نقاط مختلف استان ایجاد کرده است و آب و هوای بیابانی، نیمه بیابانی، سرد کوهستانی، معتدل کوهستانی و آب و هوای گرم و نیمه مرطوب در مناطق مختلف آن دیده می شود.
● منطقه حفاظت شده باشگُل
منطقه حفاظت شده باشگل با مساحت ۲۵ هزار و ۱۲۵ هکتار بخشی از حوزه استحفاظی شهرستان تاکستان است که نام آن از روستای متروکه باشگل که در مرکز منطقه قرارداد، گرفته شده است. با توجه به اهمیت زیستگاهی و جمعیت های حیات وحش موجود در این ناحیه، این منطقه از سال ۱۳۷۵ به عنوان منطقه حفاظت شده به فهرست مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست کشور اضافه شد. برای دسترسی به این ناحیه، شبکه ای از راه های ارتباطی در منطقه وجود دارد که به یکدیگر متصل بوده و با سایر راه های موجود در ناحیه در ارتباط اند. پوشش گیاهی منطقه باشگل از نوع فلور ایرانی- تورانی و شامل گونه های مختلف بویژه گونه هایی از خانواده گون، گرامینه، کمپوزیته وگونه های اسپرس، گل گندم، بومادران، خارشتر، ورک، شیرین بیان، و... است. همچنین درختچه و بوته هایی از انواع بنه و بادام کوهی نیز در منطقه دیده می شود. باشگل فاقد هرگونه رودخانه دائمی پرآب است. با این وجود، در محدوده منطقه، چشمه های دائمی که در تمام فصول سال آب دارند وجود دارد که از معروفترین آنها چشمه باشگل، بانچال و نیکچه را می توان نام برد. هرچند که محدودیتی از نظر آب برای وحوش منطقه دیده نمی شود، با این حال استقرار آنها در این منطقه در فصول پرآب به حداکثر می رسد و ساخت چند آبشخور توسط اداره کل حفاظت محیط زیست قزوین در این زیستگاه نیز شرایط ویژه ای را برای افزایش حیات وحش و تنوع گونه ای موجود در آن به همراه داشته است.
● حیات وحش باشگل
منطقه زیبا و دیدنی باشگل با توجه به موقعیت خاصی که دارد دارای زیستگاه های متفاوتی است. قسمت های جنوبی آن دشتی و زیستگاه آهو است و بقیه نقاط منطقه تپه ماهوری است و از جمله زیستگاه های برجسته قوچ و میش در کشور که بلندترین قله آن ۲ هزار متر از سطح دریا ارتفاع دارد. همچنین خالی از سکنه بودن تعداد زیادی از روستاهای داخل منطقه نیز امنیت بیش تری برای حیات وحش به وجود آورده است. علاوه بر آهو و گوسفند وحشی، گرگ، روباه قرمز، شغال، گراز، خرگوش، تشی، زرده بر، سمور سنگی معمولی هم در این منطقه زندگی می کنند. گوسفند وحشی منطقه باشگل حاصل اختلاط دو نژاد البرز مرکزی و گوسفند وحشی است که مهاجرت منطقه ای داشته اند و در فصل گرما از منطقه خارج شده، به ارتفاعات فیله ورین، مغول آباد تا خراسانلو در استان زنجان، که در قسمت غربی منطقه باشگل قرار دارد، مهاجرت می کنند و در زمستان ها به این منطقه باز می گردند. اخیراً محدوده پراکنش آنها در تابستان در قالب یک منطقه ممنوعه به نام خراسانلو تحت حفاظت قرار گرفته و امنیت زیستگاه های تابستانی آنها فراهم شده است. فصل زایمان میش ها در این مکان از اوایل خرداد آغاز و تا پایان خرداد ادامه دارد. پرندگان منطقه را نیز انواع پرندگان خاص مناطق دشتی و کوهستانی تشکیل می دهند. اگرچه تنوع گونه های پرندگان در این منطقه نسبتاً کم است، ولی گونه های باارزشی مانند پرندگان شکاری و پرندگان قابل شکار به صورت مهاجر یا بومی دیده می شود. وجود منابع غذایی فراوان و زیستگاه های مناسب برای انواع پرندگان شکاری، باعث شده تا هر ساله علاوه بر پرندگان بومی، تعداد زیادی از انواع پرندگان شکاری نیز از اواخر خرداد ماه به این منطقه هجوم آورند.
● محیط زیست هدیه الهی است، آن را محافظت کنیم
معاون فنی اداره کل حفاظت محیط زیست استان قزوین با تأکید بر ضرورت حفاظت محیط زیست، گفت: مقوله محیط زیست یکی از مهمترین موضوعاتی است که نقش بسزایی در حفاظت و بهره وری معقول از منابع، امنیت غذایی، تنوع زیستی و توسعه مبتنی بر دانایی محوری دارد. استفاده مطلوب از منابع موجود در محیط زیست و حفظ امنیت و کیفیت آنها به ویژه منابعی چون آب، خاک و هوا اساس توسعه یک اجتماع را تشکیل می دهند. چنانکه اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مشارکت مردم در تمامی ابعاد حفاظت محیط زیست را یک وظیفه عمومی می داند. بنابراین برای ارتقای سطح رفاهی مردم به ویژه بهداشت و سلامت روان و همچنین توسعه مناسب شرایط اقتصادی و رفاهی، استفاده بهینه از منابع (بهره وری معقول)، حفظ منابع ژنتیکی کشور (امنیت غذایی)، حفظ تنوع زیستی و سایر موارد، توجه به محیط زیست به عنوان بستر حیات باید اساس و پایه هر برنامه ای باشد. عبدالحسین مظفری در ادامه به ذکر برخی ازمسائل و مشکلات در مناطق حفاظت شده می پردازد و می افزاید: یکی از عمده ترین مشکلات تعداد زیاد چرای دام در مناطق است که شرایط زیستگاهی را برای گونه های حیات وحش نامطلوب می کند، ضمن اینکه احتمال انتقال بیماری میان حیات وحش و دام به صورت تقابل دو طرفه وجود دارد که منجر به از دست رفتن شرایط عادی و طبیعی زیستگاه ها می شود. وی وجود راه های دسترسی زیاد و افزایش فزاینده جاده ها را از دیگر مشکلات موجود بر می شمارد و می گوید: راه هایی که ایجاد می شود، فرسایش زیادی را به دنبال دارد و باعث تخریب مناطق، جدایی اکولوژیکی و جزیره ای شدن زیستگاه ها می شود، ضمن اینکه با ساخت جاده ها و از میان رفتن پوشش گیاهی، شست وشوی خاک سرعت بیشتری به خود گرفته، باعث انباشته شدن رسوبات در محیط های آب و نهایتاً سدها می شود که قطعاً مضرات و لطمات جبران ناپذیری را به دنبال خواهد داشت. این در حالی است که تعدد راه های دسترسی، صعب العبورترین زیستگاه های طبیعی حیات وحش کشور را به مخاطره انداخته است.
آتش سوزی های متعدد در مناطق هم که بویژه در فصل تابستان اتفاق می افتد، هرچند از دیدگاه کارشناسی در قالب اکولوژی آتش قابل بررسی است اما آتش سوزی های گسترده عملاً باعث از میان رفتن گونه های گیاهی باارزش و وارد کردن لطمات جبران ناپذیر به زیستگاه حیات وحش می شود. این در شرایطی است که با تخریب زیستگاه های طبیعی جاذبه های طبیعت گردی کشور به عنوان یکی از ارزشمندترین سرمایه های ملی مورد تهدید قرار می گیرد. از این رو، لازم است فرهنگ سازی عمومی در این راستا صورت بگیرد و از محیط زیست حفاظت لازم انجام شود. 
 

سیده سمیه موسوی فرد

دسته ها: ایرانگردی

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.