شماره تلفن تماس با ما

051-34227301

 

My title

استان اصفهان

استان اصفهان

قرن هاست که اصفهان را نصف جهان می نامند اصفهان از شهرهای بسیار قدیمی ایران است که موجودیت تاریخی آن به هزاره سوم قبل از میلاد می رسد اصفهان منطقه ای به قدمت تاریخ تمدن و فرهنگ ایران است که آثار بدیعی ازهمه ادوار را با خود دارد

شهر اصفهان دارای آب و هوای خشک با توان تبخیر شدید است. در بخش بندی آب و هوایی Koppen، این شهر به عنوان آب و هوای بیابانی خشک و سرد شناخته شده است.

مهم ترین رودخانه شهرستان اصفهان زاینده رود است كه از بلندی زردكوه بختیاری سرچشمه می گیرد و با كندن تونل كوهرنگ به درازای ۲ هزار و ۸۲۳ متر، در سال ۱۳۳۲ ه . ق، بخشی از آب سرچشمه رود كارون را به زاینده رود برگردانده و به گسترش كشاورزی شهرستان كمک زیادی شده است. بلندی های پیرامون شهر اصفهان عبارتند از : پیلا یا پیلارته ( سید محمد ) در شمال باختری، تپه آتشگاه و كوه دنبه در باختر و كوه كلاه قاضی، شاه كوه و صفه در جنوب و تپه های آبشار و شهرستان در خاور. در پست ترین نقطه شهر، رودخانه زاینده رود در جهت باختر به خاور جریان دارد. زاینده رود كه بزرگترین رودخانه مركزی ایران است، از زردكوه تا گاوخونی را‌ آبیاری می کند.

● وجه تسمیه و پیشینه تاریخی
اصفهان به سبب پیشینه تاریخی کهن خود در طول تاریخ با نام هایی چون: آپادانا، آصف هان، اَسباهان،اِسبهان، اِسپهان، اسپینر، اسفاهان، اِسفهان، اصفهان، اصفهانک، انزان، بسفاهان، پارتاک، پارک، پاری، پرتیکان، جی، دارالیهودی، سپاهان، شهرستان، گابا، گابیان، گابیه، گبی، گی، نصف جهان و یهودیه نیز خوانده شده است.

بسیاری از پژوهش گران بر این باورند که اختصاص این ناحیه در پیش از اسلام - به ویژه در دوران ساسانیان – به گرد آمدن سپاهیان مناطق جنوبی ایران، مانند : کرمان، فارس، خوزستان، سیستان،. . . وجه تسمیه آن به « اِسپهان »، بوده و سپس در بعد از اسلام تحت تأثیر زبان عربی به « اصفهان » تغییر شکل داده است. شهر اصفهان، مرکز این منطقه مهم روزگاری پایتخت ایران به شمار می رفته است و در دوران ایلامی ها، استان کنونی اصفهان یکی از ایالت های کشور « اَنزان » یا « اَنشان » بوده است.

در زمان هخامنشیان نام این ایالت و مرکز آن، از اَنزان به گابیان (گابا/گادوگای) تبدیل یافته و به سبب آبادانی، محل زندگی پادشاهان هخامنشی نیز بوده است. در دوران اشکانیان این منطقه یکی از ایالت های پهناور پادشاهی اشکانی و شهر اصفهان پایتخت آن بوده، حاکم آن عنوان شاه داشته است.

اردشیر بابکان مؤسس سلسله ساسانی، در تعقیب اردوان پنجم - آخرین پادشاه اشکانی - از مداین به منطقه اصفهان آمده، با غلبه بر ساتراب (استاندار) آن، اصفهان را گشود. در زمان ساسانیان، منطقه اصفهان اهمیت بسیاری داشته و جنبه دفاعی و نظامی آن، که مرکز گردآوری سپاه بوده، بر ارزش جغرافیایی اش، افزوده است. در این دوره خانواده بزرگ ایرانی « اسپوهران » یا « هفا » بر اصفهان حکمرانی می کرده اند. بر اساس پاره ای از پژوهش ها، در اواخر این دوران، یزدگرد به خواهش همسرش « شوشن دخت » یک کلنی یهودی در مرکز آن ( گی ) ایجاد کرد. گِی که بعدها « الیهودیه » یا کوی یهودی ها نامیده شد، آن بخش از شهر کنونیِ اصفهان است که بازار بزرگ اصفهان در آن قرار دارد. از این روی، بیش تر مکان های اسلامی کنونی این بخش، در گذشته متعلق به یهودی ها بوده است.

هنگام ورود مسلمانان به ایران، ‌اصفهان شامل دو شهر بود، جی و یهودیه در باختر جی بود، كه اصفهان كنونی همان یهودیه است. در ۲۳ یا ۲۴ هـ . ق، اصفهان به دست مسلمانان افتاد و تا حدود ۳۰۰ سال، حاكمانی از سوی خلفا در آن جا فرمانروایی می كردند.

پس از روی كار آمدن دیلمیان، حسن ركن الدوله دیلمی، اصفهان را پایتخت خود كرده در توسعه آن كوشید. به دستور وی دیوار میان كوی های جی و یهودیه را برداشته بارویی به دور شهر كشیده شد، ‌كه دورش حدود ۲۱ هزار گام بود.

در محرم سال ۴۳۳ هـ . ق، طغرل سلجوقی پس از یک سال محاصره در دومین لشگرکشی خود به اصفهان آن را گشود و حکومت دیالمه کاکویه را از این منطقه بر انداخت. طغرل ۱۲ سال در اصفهان زندگی کرد و پانصد هزار دینار خرج ساختمان ها و امور خیریه، مسجدها و خانقاه ها کرد.

پس از سال ۶۳۳ هـ . ق، که اصفهان توسط سپاهیان اوکتای قاآن، جانشین چنگیز گشوده شد، این منطقه در سیطره مغولان قرار گرفت. عمق و غنای فرهنگی ایرانیان به اندازه ای بود که در کمتر از نیم قرن این قوم خونریز را آداب و فرهنگ آموختند. چنان که در زمان حکومت سلطان محمد اولجایتو که در آغاز سده ۸ هـ. ق به حکومت رسید در اصفهان همانند دیگر نقاط ایران مسجد و بناهای متعددی ساخته شد. یکی از مشهورترین و زیباترین این آثار، محرابی است گچ بری در مسجد جامع اصفهان که به محراب اولجایتو معروف گردیده است.

پس از در گذشت ابو سعید بهادر خان، سومین ایلخان مسلمان مغول، شاهزاده گان و امیران بر شهرها ومناطق ایران چیره شدند و چندی فرزندان امیر چوپان در اصفهان حکومت کردند و سپس شاه شیخ ابو اسحاق اینجو، بر آن دست یافت. حکومت خاندان اینجو با کشته شدن ابواسحاق به دست مظفریان پایان یافت، و حکومت مظفریان نیز در اواخر سده ۸ هـ. ق، با کشته شدن شاه منصور آخرین پادشاه این خاندان در نزدیکی شیراز به دست تیمور لنگ، به سرانجام خود رسید. تیمور سپس رهسپار اصفهان گشت و در ماه رجب سال ۷۹۵ هـ. ق، اصفهان را گشود. اصفهان در اواخر دوره تیموری، چندی نیز در قلمرو ترکمانان قراقویونلو قرار گرفت.

هر چند پس از تأسیس سلسله صفوی به دست شاه اسماعیل صفوی در سال ۹۰۶ هـ. ق، وی تبریز را به عنوان پایتخت برگزید؛ اما از سال ۱۰۰۰ هـ. ق شاه عباس کبیر پایتخت را به اصفهان انتقال داده در طول ۴۲ سال حکومت خود، پیوسته به عمران و آبادی کشور، به ویژه اصفهان پرداخت. ایجاد میدان بزرگ نقش جهان، عالی قاپو، مسجد شیخ لطف الله و سردر قیصریه، مسجد شاه، بازار شاهی، خیابان چهار باغ، شهرک جلفا، کلیساهای تاریخی،. . . در این شهر نتیجه گام ها و تلاش های شاه عباس بزرگ است.

پس از شاه عباس، هر یک از شاهان صفوی نیز به نوعی در آبادانی اصفهان کوشیدند. شاه صفی بنای امام زاده اسماعیل را در محل آن، به خوبی تعمیر و تزیین کرد. هم چنین دَرِ بزرگ مسجد شاه را نقره پوش و طلا کاری نمود. شاه عباس دوم بناهایی چون کاخ پادشاهی چهل ستون و ساختمان پل خواجو و ساختمان های سلطنتی کرانه زاینده رود، مانند هفت دست، آیینه خانه، و نمکدان را ساخت و باغ پهناور سعادت آباد را ایجاد کرد. شاه سلیمان کاخ هشت بهشت را بنا نمود و شاه سلطان حسین نیز مدرسه سلطانی یا مدرسه چهار باغ، سرای فتحیه (محل مهمانسرای شاه عباس) و بازارچه شاهی را بنا کرد.

در سال ۱۱۳۵ هـ. ق، شاه سلطان حسین اصفهان را پس از هفت ماه محاصره و قحطی شدید به محمود غلجایی تسلیم کرد. چون تهماسب میرزا در قزوین از استعفای پدرش آگاه شد، خود را شاه خواند و برای پس گرفتن پایتخت به تلاش افتاد. محمود غلجایی ( محمود افغان ) سرانجام پس از ۳۰ ماه حکومت، در سال ۱۱۳۷ هـ. ق، به دست پسر عمویش اشرف غلجایی کشته شد و اشرف در اصفهان به حکومت رسید.

در دوران قاجاریان نیز، اگرچه پایتخت، دیگر به تهران منتقل گردیده بود؛ اما اصفهان هم چنان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار بود. در این دوران در پاره ای از بنا ها تغییراتی داده شد. یکی از حاکمانی که در این دوران مدت طولانی بر این شهر حکم راند، ظل السلطان فرزند ناصرالدین شاه بود. هم اکنون نیز استان اصفهان از مناطق درجه یک و با اهمیت ایران است . و شهر اصفهان , مرکز استان , در ردیف شهرهای درجه اول دنیا , مانند : پکن , پاریس , روم , , ونیز ... قرارداشته و از اهمیت زیادی برخوردار است . اصفهان از جمله شهرهایی بود که هم در شکل گیری و هم در استمرار نهضت اسلامی و پیروزی انقلاب نقش به سزایی داشت . اولین شهری که در طول مبارزات مردم ایران با رژیم پهلوی در سال های ۵۶ و ۵۷ حکومت نظامی اعلام شد اصفهان بود. اصفهان برای پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع از استقلال و تمامیت ارضی در طول سالهای جنگ تحمیلی شهیدان زیادی را تقدیم آستان ربوبی کرده است .

● شهرهای استان:
برخوار و میمه - شهرضا - آران و بیدگل - اردستان - اصفهان - خوانسار - خمینی شهر - سمیرم - تیران و کرون - لنجان - نایین - نجف آباد - نطنز - مبارکه - فریدون شهر - فریدن - فلاورجان - گلپایگان - کاشان . (اطلاعات و آمار مربوط به سال ۱۳۷۵ می باشد).

 

 

منبع: http://www.aftabir.com

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.